WITAMY NA WITRYNIE
ZEPOŁU OPIEKI ZDROWOTNEJ W KNUROWIE

znajdź nas na fb

dla niedowidzących

dla niedosłyszących

pomoc ukrainie

Dostępność Plus

W trosce o zdrowie dzieci i młodzieży oraz przyszłych pokoleń Polaków, w ramach cyklicznej akcji Środa z Profilaktyką promujemy zdrowy tryb życia, prawidłowe żywienie oraz aktywność fizyczną.

 

Telefoniczna Informacja Pacjenta: 800 190 590 
pacjent.gov.pldiety.nfz.gov.pl

Dzieci profilaktyka cukrzycy

Cukrzyca u dzieci w Polsce

Rodzicu pamiętaj
 

  • Nie podawaj dziecku słodyczy na pocieszenie czy w formie nagrody za dobre zachowanie.
  • Naucz dziecko po jakie zdrowe przekąski może sięgać w ciągu dnia i zadbaj o ich wcześniejsze przygotowanie.
  • Nie kupuj dziecku słodkich napojów, naucz je pić wodę.
  • Daj dziecku dobry przykład.
  • Zapewnij dziecku odpowiednią aktywność fizyczną.
  • Czytaj etykiety produktów - wybieraj żywność z mniejszą zawartością cukru.
  • Gdy zaobserwujesz u dziecka pierwsze objawy cukrzycy, koniecznie udaj się do lekarza rodzinnego w celu wykonania badania poziomu glukozy na czczo.
  • U dzieci może wystąpić zarówno cukrzyca typu 1 (ponad 90% przypadków), która jest chorobą autoimmunologiczną, jak i typu 2, spowodowaną przede wszystkim przez czynniki środowiskowe (zła dieta, brak aktywności fizycznej). 
  • W ciągu ostatnich 25 lat zachorowalność na cukrzycę typu 1 zwiększyła się 5-krotnie. 
  • 22% dzieci i młodzieży w wieku 9-18 lat zmaga się z nadwagą lub otyłością, a to główne czynniki sprzyjające cukrzycy typu 2.

 Cukrzyca typu 1


Czym się charakteryzuje?

Wynika z niedoboru lub całkowitego braku insuliny, wytwarzanej przez komórki trzustki, z powodu ich niszczenia przez układ odpornościowy. Insulina ma za zadanie transport cukru z krwi do komórek ciała. Cukrzyca typu 1 wymaga podawania choremu insuliny podskórnie, aby utrzymywać prawidłowy poziom cukru we krwi.

Niepokojące objawy

 

  • Nadmierne pragnienie.
  • Częste oddawanie dużych ilości moczu, także w nocy.
  • Zmęczenie, apatia.
  • Chudnięcie.
  • Zajady w kącikach ust.
  • Zapach acetonu z ust.
  • Zaburzenia widzenia.

 


Profilaktyka

 

Aktualnie cukrzycy typu 1 nie można zapobiec, można jedynie opóźnić jej początek. Przypuszcza się, że niektóre czynniki środowiskowe mogą mieć wpływ na inicjowanie choroby u dzieci z predyspozycją genetyczną. Dlatego warto obniżać czynniki ryzyka przez:
 

  • unikanie infekcji i prawidłowe ich leczenie;
  • podawanie dziecku witaminy D (w ilości uzgodnionej z lekarzem);
  • unikanie stresu;
  • karmienie piersią i unikanie zbyt wczesnego (przed czwartym miesiącem życia) lub zbyt późnego (powyżej szóstego miesiąca życia) rozszerzania diety;
  • unikanie nadmiaru cukrów i węglowodanów oraz pokarmów wysokoprzetworzonych (o wysokim indeksie glikemicznym).

 

 

 Cukrzyca typu 2


Czym się charakteryzuje?

To przewlekłe schorzenie metaboliczne, które zaburza mechanizmy wykorzystania glukozy w organizmie. U jego podłoża leży tzw. insulinooporność (oporność ciała na insulinę). W jej efekcie, organizm produkuje nadmierne ilości hormonu - insuliny, co prowadzi do niewydolności trzustki.

Niepokojące objawy

 

  • Zwykle przypadkowo stwierdzone podwyższenie glukozy we krwi.
  • Otyłość.
  • Przebarwienia skóry na szyi, w dołach pachowych i pachwinach.
  • Zmęczenie, senność.
  • Pogorszenie ostrości wzroku.
  • Infekcje intymne.


Profilaktyka

 

Kluczowe w profilaktyce cukrzycy typu 2 są aktywność fizyczna i ukształtowanie u dzieci prawidłowych nawyków żywieniowych tj.:

 

  • regularne spożywanie posiłków (4-5 posiłków co 3-4 godziny);
  • niedopuszczanie do przegłodzenia lub przejedzenia;
  • picie odpowiedniej ilości wody;
  • jedzenie węglowodanów złożonych (produkty pełnoziarniste - z tzw. „ciemnej mąki”, warzywa, nasiona roślin strączkowych);
  • unikanie węglowodanów prostych (znajdują się np. w słodyczach, słodzonych napojach, produktach zbożowych z pełnego przemiału - z tzw. „białej mąki”, ale także w owocach i produktach mlecznych);
  • ograniczenie niezdrowych przekąsek (np. chipsów), żywności przetworzonej (zawierającej sztuczne barwniki, konserwanty, dużo cukru, soli i tłuszczu).

 

 

Dzieci profilaktyka otyłości

Cukier, otyłość, konsekwencje - raport NFZ

 

  • W przypadku osób poniżej 20 roku życia z otyłością zmaga się 13% chłopców i 5% dziewczynek, natomiast nadwaga dotyczy 31% chłopców i 21% dziewcząt.
  • Ok. 30% dzieci w wieku 8 lat pije napoje gazowane co najmniej raz w tygodniu, a ok. 67% nastolatków spożywa napoje energetyczne.

CZY WIESZ
Czym jest otyłość i jak ją rozpoznać?

Otyłość to nieprawidłowe i nadmierne gromadzenie się tłuszczu w organizmie, które może mieć negatywny wpływ na zdrowie.

Do określenia prawidłowości masy ciała u dzieci do ukończenia osiemnastego roku życia stosowane są tabele lub siatki centylowe (osobne dla chłopców i dziewcząt). Zgodnie z obowiązującą definicją WHO:

• nadwaga występuje gdy wartość wskaźnika jest równa lub większa od 85 centyla;

• otyłość występuje gdy wartość wskaźnika przekracza 95 centyl.

 

Nadwagi dziecka nie można lekceważyć, bo nadwaga to tzw. przedotyłość / stan przedotyłościowy.

 

 

 Czynniki rozwoju otyłości

 

  • Nieprawidłowe nawyki żywieniowe, takie jak nieregularne spożywanie posiłków, zbyt duże porcje, zbyt mała ilość warzyw i owoców, spożywanie napojów słodzonych oraz żywności przetworzonej, podjadanie kalorycznych przekąsek.
  • Zbyt mała aktywność fizyczna i siedzący tryb życia.
  • Czynniki psychologiczne (stres, depresja, napięcie emocjonalne).
  • Rodzinne skłonności do otyłości.
  • Predyspozycje genetyczne.

 

 

 

 

Niektóre konsekwencje zdrowotne otyłości mogą pojawić się w dzieciństwie, większość jednak pojawia się w wieku dorosłym.

 Konsekwencje otyłości

  • • Zaburzenia gospodarki lipidowej.

    • Zaburzenia gospodarki węglowodanowej z cukrzycą typu 2, insulinooporność.

    • Nadciśnienie tętnicze.

    • Stłuszczenie wątroby.

    • Bezdech senny.

    • Zaburzenia kostno-stawowe związane z przeciążeniem kości i mięśni.

    • Zaburzenia emocjonalne.

    • Większa predyspozycja do chorób nowotworowych w wieku dorosłym.

Dzieci z otyłością mają mniejsze poczucie własnej wartości, miewają stany depresyjne oraz wykazują trudności w nawiązywaniu kontaktów.

 Profilaktyka otyłości

  • Aktywność fizyczna – 60 minut dziennie.

    • Spożywanie regularnie 4-5 mniejszych posiłków w ciągu dnia w gronie rodzinnym, a nie przed telewizorem.

    • Zwiększenie spożycia pieczywa pełnoziarnistego, grubych kasz, płatków owsianych, warzyw i owoców odpowiednio do wieku dziecka.

    • Ograniczenie spożycia przetworzonych produktów zbożowych (białe pieczywo, makarony pszenne), słodyczy i wysokokalorycznych przekąsek.

    • Zastąpienie napojów słodzonych i soków wodą mineralną. • Dbanie o odpowiednią długość i jakość snu.

    • Wspieranie emocjonalne dzieci i zaangażowanie całej rodziny we wprowadzane zmiany.

 

 

Darmowe plany żywieniowe dostępne są na www.diety.nfz.gov.pl a zestawy ćwiczeń na kanale YouTube Akademii NFZ.